Home / Thiết Kế In Ấn / Cách tìm ý tưởng để tạo ra một mẫu thiết kế áo thun độc đáo

Cách tìm ý tưởng để tạo ra một mẫu thiết kế áo thun độc đáo

I. Tìm kiếm những thiết kế có sẵn: hình ảnh, slogan và vector

Hãy để chính khách hàng quyết định điều họ muốn. Rất ít người bán áo có thể nghĩ ra một thiết kế mới toanh mà ngay lập tứ thu hút được đông đảo người mua.

Vì vậy, hãy lấy ý tưởng từ những thiết kế có sẵn và tự tạo cho riêng bạn.

1. Visuals

Bạn có thể tìm kiếm với Google Images bằng cách dùng từ khóa “cool/funny t-shirt + [tên của niche]” và xem qua những mẫu áo có thiết kế đẹp. Hãy cẩn thận, đây là bước để bạn tìm hiểu chứ không phải để sap chép lại những mấu đã bán sẵn.

2. Slogans

Bạn có thể tìm kiếm trên Google với từ khóa « quote/slogan + [tên của niche] » để tìm những câu nói phù hợp nhất cho niche mà bạn muốn đặt vào mẫu áo của mình.

Chúng tôi gợi ý bạn xác định rõ mình đang tìm câu nói bằng cách dùng từ khóa “quotes” hoặc “sayings” để có kết quả tốt nhất.

3. File Vector

Bạn có thể tìm kiếm các file vector từ các trang web sau để giúp cho việc thiết kế của mình:

II. So sánh Photoshop và Illustrator

Photoshop và Illustrator là 2 phần mềm đồ họa phổ biến nhất của Adobe.

Bạn có thể gặp một vài khó khăn trong việc lựa chọn 1 trong 2 khi mới bắt đầu vì có những tính năng tương đối giống nhau. Ở đây chúng tôi sẽ chỉ ra một vài điểm khác biệt chính giúp cho việc chọn lựa trở nên dễ dàng hơn.

1. ILLUSTRATOR:

Thông tin chung:

-Dựa trên Vector.

-Illustrator được sử dụng để tạo và chỉnh sửa ảnh hay biểu tượng như logo hay tên thương hiệu…bằng ảnh “Vector”. Ảnh Vector, khác với ảnh pixel hay bitmap, là hình ảnh mở rộng có thể thay đổi kích cỡ to nhỏ bất kỳ mà vẫn duy trì độ phân giải và độ rõ nét.

Xem thêm:

-Illustrator dựa trên các công cụ chỉnh sửa, bạn có thể tạo thiết kế từ những hình học cở bản (hình vuông, vòng tròn…).

Ưu điểm:

-Duy trì độ chính xác của từng cạnh: chất lượng hình ảnh được giữ nguyên một cách hoàn hảo dù bạn tạo thêm ra (scale) bao nhiều lần vì nó liên tục vẽ lại bản thân để làm cho hình ảnh có thể đọc được.

-Thậm chí hình ảnh khi in ra giấy còn đẹp hơn vì bản chất của phần mềm là tạo ra những sản phẩm với mọi kích cỡ không bị phụ thuộc vào độ phân giải.

Nhược điểm:

-Không dễ chỉnh sửa, thay đổi ảnh gốc.

-Ít bộ lọc và công cụ hơn Photoshop.

2. PHOTOSHOP:

Thông tin chung:

-Dựa trên raster/bitmap.

-Photoshop là phần mềm thiết kế đồ họa số 1 cũng bởi thật đơn giản để sử dụng. Nó thực sự hữu ích trong việc tạo ra và chỉnh sửa ảnh dựa trên raster (pixel). Photoshop được tạo ra như là 1 công cụ để nâng cao các hình ảnh đồ họa, nhưng theo thời gian chức năng của nó đã phát triển đến mức mà nó có thể được sử dụng để tạo ra các giao diện, thiết kế trang web…

Ưu điểm:

-Có rất nhiều công cụ độc đáo, hiệu ứng đặc biệt và các bộ lọc.

-Có bảng màu vô cùng đa dạng và bạn có thể thay thế các vật thể.

-Dễ dàng sử dụng để chỉnh sửa hình ảnh đã có.

-Bạn nắm kiếm soát hoàn toàn từng pixel của cả dự án khi bạn chỉnh sửa được một vật thể.

Nhược điểm:

-Không giữ được độ phân giải và chất lượng hình ảnh khi nhân rộng, nhỏ lại hay nhân thêm hình ảnh.

-Không tạo được các biểu tượng như logo vì photoshop dựa trên các điểm ảnh, không phải các cạnh và nó không có khả năng tự vẽ lại.

Để kết luận, không thể nói rằng phần mềm nào là tốt hơn, vì mục đích sử dụng chúng là khác nhau. Điều quan trọng là phải hiểu sự khác biệt cơ bản và tận dụng lợi thế của chúng. Sự thật là bạn có thể cần phải sử dụng đến cả 2 để thiết kế một sản phẩm mà có chứa các yếu tố khác nhau. Các đường viền vector khi sử dụng sẽ luôn rõ nét hơn và có chất lượng hình ảnh tốt hơn nên bạn hoàn toàn có thể yên tâm khi tạo thêm, in ra nhiều kích cỡ khác nhau và các hình ảnh vẫn luôn được giữ ở mức độ chính xác nhất. Mặt khác, Photoshop lại có các công cụ tốt hơn để thao tác, thay đổi những hình ảnh gốc hay những thiết kế đã có sẵn. Ví dụ, thêm văn bản vào các sản phẩm bằng Photoshop đơn giản và tốt hơn bằng Illustrator vì nó không tự động sắp xếp kích thước hình ảnh và hình ảnh sẽ không bị bóp méo.

Nếu bạn ghi nhớ tất cả những điều này, hi vọng bạn sẽ có 1 quyết định tốt hơn để sử dụng phần mềm phù hợp và tốt nhất cho những thiết kế tuyệt vời.

III. Một số tips để nghĩ ra ý tưởng bán áo

Trong giai đoạn cạnh tranh trên thị trường t-shirt business ngày càng cao, việc chạy quảng cáo ngày càng khó khăn thì bạn có thể dễ dàng mất tiền đầu tư bất cứ lúc nào. Để chắc chắn một chiến dịch có thể thành công, yếu tố quyết định đầu tiên chính là phần design thật ấn tượng. Nhất là khi có một sự kiện nóng bỏng hoặc một niche mới bạn muốn khai thác ngay, việc nhanh chóng hoàn thiện thiết kế vừa nhanh, vừa phải đẹp là vô cùng quan trọng.
Dưới đây là một số bí kíp để giúp bạn giải quyết khó khăn này :

1. Nghiên cứu

Google và các mạng xã hội là công cụ hữu hiệu và thân thuộc nhất với các nhà quảng cáo trực tuyến. Hãy đảm bảo bạn luôn được update với các tin tức và xu hướng mới nhất liên quan đến niche của mình. Đây cũng là công cụ để bạn kiểm tra các thiết kế đang có sẵn trên thị trường để tránh trùng lặp ý tưởng và khó cạnh tranh.

2. Mash-up

Hãy tưởng tượng bạn có 2 thiết kế cho 2 niche khác nhau đều đã rất thành công. Hãy nghĩ ngay tới việc kết hợp chúng với nhau, tạo ra ý tưởng mới cực kỳ độc đáo. Ví dụ thường gặp nhất của phương pháp này là việc kết hợp câu nói hoặc slogan phổ biến trong các bộ phim với một niche về sở thích. Chắc hẳn các fan sẽ thấy thiết kế thật thú vị, gây cười và tạo hiệu ứng tốt cho phần quảng cáo của bạn.

3. Tạo chú ý bằng cách gây cười

Một thiết kế có tính hài hước và gây cười sẽ tạo hiệu ứng mạnh mẽ hơn trên mạng xã hội và do đó sẽ giúp tăng doanh số cho bạn. Những chiến áo dạng này k chỉ giúp người mặc có tâm trạng tốt hơn và cũng giúp tăng khả năng họ quay lại mua hàng lần sau. Để tạo được các thông điệp hài hước cũng không phải dễ dàng, đòi hỏi bạn phải có hiểu biết kỹ về niche và có thể suy nghĩ theo cách của chính khách hàng vậy. Một tip là hãy theo dõi chính các bình luận trong những post tương tự trên mạng xã hội, rất có thể chính khách hàng sẽ là người tạo cảm hứng cho bạn.

4. Hình ảnh nói lên tất cả

Nếu bạn thật sự có năng khiếu về graphic thì xin chúc mừng, những design chỉ có hình ảnh không cần text cũng có thể tạo những chiến dịch đắt giá. Từ một hình ảnh thông thường, bạn cũng có thể biến hóa bằng cách thay đổi các phong cách thiết kế hay các hiệu ứng khác nhau. Khi sử dụng hình ảnh có sẵn trên mạng, bạn cũng cần lưu ý vấn đề quyền tác giả để đảm bảo không vướng vấn đề này khi chạy chiến dịch nhé.

5. Sản phẩm được cá nhân hóa

Sản phẩm áo thun trên Teezily khác với hàng hóa số lượng lớn thông thường là thiết kế được tạo riêng cho khách hàng dựa vào chính sở thích của họ. Ngoài ra Teezily còn có tính năng Customizable campaign – giúp khách hàng có thể thay đổi một số từ nhất định trong thiết kế để tạo ra một sản phẩm độc nhát. Bạn chỉ cần có ý tưởng chung và sau đó chính khách hàng sẽ là người tạo ra thiết kế mà họ muốn.

IV. Thuê designer làm thiết kế áo

Nếu bạn quyết định giao việc thiết kế cho một designer thuê ngoài, hãy cố diễn tả các khái niệm và ý tưởng thật rõ ràng để chắc chắn kết quả là thứ bạn muốn.

Hãy thử các trang web trên và post yêu cầu của các ứng viên sau khi xem profile của mỗi designer, đảm bảo rằng có sự liên lạc thường xuyên giữa hai bên trong suốt quá trình công việc. Bạn cũng có thể yêu cầu designer cho truy cập vào danh sách sản phẩm của họ để đảm bảo rằng bạn đã chọn được người tốt nhất. Có thể bạn nên gửi ví dụ một vài mẫu áo thun để graphic designer biết được chất lượng mà bạn mong muốn.

Hãy nhớ rằng thiết kế của bạn phải ở định dạng .png, .jpeg, .jpg hoặc .eps và đạt độ phân giải tối thiểu 300dpi, Vì vậy bạn hoặc designer của bạn cần sử dụng Photoshop hoặc Adobe Illustrator.

Bạn có thể cần trả khoảng 10€ cho một giờ thuê Graphic Designer trên các platform trên.

V. Dùng Teezilab

Trang web của Teezily (www.teezily.com) cung cấp công cụ Teezilab giúp bạn tạo thiết kế online mà không cần quà nhiều kỹ năng đồ họa, nhất là khi bạn không có nhiều tiền để thuê designer

VI. Tips & Tricks

Tip 1: Đừng bao giờ sao chép ý chang chiến dịch của người khác, tự tạo cho riêng mình bằng những ý tưởng lấy từ họ.

Tip 2:Bạn luôn có thể liên lạc về vấn đề dịch thuật

Tip 3: Trình tạo thiết kế của Teezily chấp nhận các định dang sau: .eps, .jpg, .png, .jpeg.

Tip 4: Hãy đảm bảo rằng những file mà bạn upload lên Teezily có không có màu nền (transparent). Bạn có thể dùng công cụ sau để xóa màu nền

Tip 5: Giá mà chúng tôi đề ra liên quan đến số màu trên thiết kế của bạn. Mẫu càng ít màu thì giá thành càng thấp và lợi nhuận của bạn sẽ cao hơn. Số màu trung bình thường là 2.

Tip 6: Tìm những thiết kế có thể scale được: khi bạn đã có một mẫu thành công, hãy thử nghĩ đến những niche khác tương tự có thể dùng chính thiết kế đó.

Tip 7: File thiết kế của bạn phải có kích cỡ tối thiểu là 300 dpi. Sẽ tốt hơn nếu đó là file có định dạng vector.

Tip 8: Nếu bạn có vấn đề trong việc lựa chọn màu sắc, chúng tôi xin giới thiệu một trang web giúp phối hợp các màu với nhau một cách hài hòa:

Tip 9: Nếu có thể, hãy thuê ngoài công đoạn thiết kế. Nếu bạn tự làm, bạn có thể bị tình trạng quá tự hào về thiết kế của mình và nếu nó không thành công, bạn sẽ bị thất vọng và dễ dàng từ bỏ việc bán áo.

Tip 10: Bạn cũng có thể tạo thiết kế với số lượng màu không giới hạn, nếu điều này giúp tang lượng doanh số trong niche. Teezily đảm bảo chất lượng in ấn bằng công hệ in digital và screening.

VII. Top 5 phần mềm tốt nhất cho việc thiết kế

Bài viết này sẽ thảo luận về các công cụ thiết kế hiệu quả nhất mà chúng ta có thể tìm thấy trên mạng hiện nay. Dưới đây là danh sách các phần mềm đã được Teezily đọc, đánh giá và chọn lọc từ những phê bình của người dùng. Hai phần mềm cuối cùng hoàn toàn miễn phí, cho phép các bạn có sự lựa chọn phù hợp với điều kiện của mình.
Serif Draw Plus (SDP)là chương trình đầu tiên mà chúng tôi muốn giới thiệu trong danh sách này. Chúng tôi thấy đây là công cụ hiệu quả nhất trong thị trường hiện nay. Nó rất dễ sử dụng, cho phép người dùng có thể tự tạo và chỉnh sửa các loại thiết kế. Người dùng có thể tạo ra các file vectors, thêm các hiệu ứng và sửa ảnh. Phần mềm này được chứng mình là rất thân thiện, kể cả những người có ít kinh nghiêm. Hơn nữa, nó có thể sử dụng cho các thiết kế chuyên biết cho việc in ấn, và có một đội ngũ hỗ trợ trực tuyến giúp những người mới có thể hiểu được từng khía cạnh của việc thiết kế. Điều đó giúp SDP trở thành một trong những công cụ thiết kế được đánh giá cao nhất.

Cho dù công cụ này khá hoàn thiện cùng rất nhiều tính năng cho người dùng, chúng tôi nhận thấy có một khía cạnh mà nó chưa được hoàn thiện: những công cụ cơ bản của chương trình ít dành cho việc chỉnh sửa hình ảnh. Đây là lí do tại sao chương trình này lại phù hợp với những nhà thiết kế đã có kinh nghiệm đang tìm kiếm một phần mềm cao cấp.

Sử dụng trên Windows / Mac

CorelDraw Home & Student Suite X7là phần mềm được đánh giá cao thứ hai trong danh sách của chúng tôi, có hầu hết các lợi ích tương tự như chương trình đứng đầu mà chúng tôi đã giới thiệu – Serif Draw Plus, nếu so với Serif thì mỗi tính năng của chương trình này đều thiếu đi một chút tính năng chuyên nghiệp. Điểm mạnh của phần mềm này dựa vào sự nhiệt tình của việc hỗ trợ, được biết đến với thứ hạng cao nhất trong những trang web đánh giá. Trang chủ của họ bao gồm diễn đàn hỗ trợ cùng các video hướng dẫn, mà theo chúng tôi nó rất hữu ích cho tất cả người dùng, không kể trình độ.

Chương trình không hỗ trợ công cụ chỉnh sửa ảnh miễn phí. Những khách hàng được nhắm đến, trên thực tế, là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế. Do đó, muốn sử dụng đầy đủ chức năng, họ sẽ phải cập nhật lên bản “pro”.

Sử dụng trên Windows

Adobe Illustratorđã và đang là công cụ dẫn đầu trong ngành công nghiệp thiết kế. Quả thực, phần mềm này có bộ các tính năng phục vụ đầy đủ nhu cầu của người dùng. Được gọi là công cụ chuẩn để tạo các thiết kế dạng vector, Illustrator giúp bạn tạo các logo, biểu tượng, ký tự hoặc các hình vẽ phức tạp khác phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau như in ấn, thiết kế web, video… Người dùng cần có kiến thức cơ bản về thiết kế và một số kinh nghiệm sử dụng sản phẩm của Adobe để thực sự thành thục Illustrator.

Sử dụng trên Mac / Windows

SumoPaint(SP) là một công cụ miễn phí (bạn có thể nâng câp lên bản Pro với 15 €), và chỉ sử dụng trên trình duyệt web. Tất nhiên là plat-form này không thể cung cấp cho bạn những góc cạnh chi tiết như các phần mềm trên máy tính, nhưng nó vẫn rất hiệu quả với bộ công cụ thông dụng cho việc chỉnh sửa và đáp ứng nhu cầu cho phần lớn cho người dùng. Việc sử dụng trên trình duyệt giúp việc vận hành và chỉnh sửa nhanh hơn bao giờ hết. Người dùng có thể tải và chia sẻ thiết kế về một cách dễ dàng, an toàn, cũng như đưa thiết kế lên từ máy tính để tiếp tục chỉnh sửa.

Website: https://www.sumopaint.com/home/

Giá: Free (Pro device: 15€)

Sử dụng trên Trình Duyệt (yêu cầu: Adobe Flash Player)

GIMPlà phần mềm miễn phí tốt nhất mà bạn có thể tìm thấy trên thị trường hiện nay, bởi nó có tất cả các tính năng cần thiết cho người dùng có trình độ – dù cho nó thiếu độ chính xác nhưng người dùng vẫn khá hài lòng sau khi sử dụng. GIMP có hầu hết các tính năng của 4 công cụ trên, mặc dù một số tính năng gần giống với Adobe nhưng GIMP vẫn có chỗ đứng trong lĩnh vực thiết kế và mang lại cảm nhận mới cho người dùng.

Sử dụng trên Linux / Windows / Mac

Trên đây là 5 chương trình thiết kế tốt nhất theo đánh giá của chúng tôi. Teezily đã cố gắng để đáp ứng được yêu cầu chung của người sử dụng trong khoảng thời gian ngắn. Năm chương trình trên nhất định có thể đáp ứng được những yêu cầu của một phạm vi lớn những người dùng có nhu cầu khác nhau.

Công nghệ Blockchain, công nghệ khai sinh ra tiền điện tử: Liệu có phải là một cuộc cách mạng công nghệ?

Không ít người hiện giờ đang tò mò cơn sốt tiền điện tử (cryptocurrency) vẫn sôi sục kể từ đầu năm nay. Bạn có khi nào thắc mắc tại sao những thứ tài sản online như bitcoin lại có sức hút khủng khiếp đến thế?

Dư luận dường như đang chia thành hai phe: Những người coi tiền điện tử là một bong bóng chỉ chực vỡ và những người coi nó là tương lai của hệ thống tài chính toàn cầu. Trên thực tế, cuộc cách mạng mà tiền điện tử mang đến không nằm ở giá trị giao dịch hay cơ hội kiếm tiền ngắn hạn cho các tay chơi cryptocurrency mà ở chính công nghệ nền tảng đứng sau nó: blockchain

Blockchain khai sinh ra tiền điện tử, nhưng tiền điện tử không phải là tất cả những gì mà Blockchain có thể tạo ra, nó còn được ứng dụng vào các ngành như ngành vận tải biển, ngành ngân hàng, ngành tạp hóa, ngành luật pháp…Và được coi là một trong những phát minh tuyệt vời nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây, vậy Blockchain có gì đặc biệt?

Blockchain ra đời như thế nào?

Trước khi đi vào những lời giải thích phức tạp về blockchain và tiền điện tử, hãy thử tưởng tượng một tình huống đơn giản dưới đây để hiểu hơn về nguồn gốc ra đời của bitcoin – sản phẩm đầu tiên sử dụng công nghệ blockchain.

Bạn giao dịch hàng ngày bằng tiền giấy, và việc cầm tờ tiền trên tay khiến bạn tin chắc rằng nó có giá trị thật và có thể đem ra trao đổi lấy hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, nếu ai đó gửi tiền cho bạn và nói là đã chuyển thì liệu bạn có tin vào giao dịch khi chưa được tận tay cầm nắm số tiền không?

Đó là khi bạn phải phụ thuộc vào các tổ chức trung gian, chẳng hạn như các ngân hàng, các cổng thanh toán online,… uy tín để xác nhận giao dịch. Những ngân hàng, cổng thanh toán,… này lưu trữ lại thông tin chi tiết của tất cả các giao dịch và cộng trừ tiền đầy đủ cho các bên liên quan. Thế nhưng hình thức này sẽ trở nên vô cùng tốn kém khi mà mỗi phút trôi qua lại có hàng triệu giao dịch được thực hiện. Theo ước tính của tờ Economist, các ngân hàng trên thế giới đã thu tới 1,7 nghìn tỷ USD tiền xử lý giao dịch trong năm 2014 – tương đương với 2% GDP toàn cầu!

Chưa hết, kể từ khi chế độ bản vị vàng chấm dứt vào đầu thập niên 1970, quyền lực càng tập trung chủ yếu vào tay chính phủ và ngân hàng trung ương bởi chỉ họ mới có khả năng in tiền giấy. Hệ thống ngân hàng hưởng lợi từ sự gia tăng của lượng tiền phát hành (gây nên lạm phát) cũng như nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ của người dân và doanh nghiệp. Và khi những cuộc khủng hoảng do giới tài chính gây ra xảy đến, chính phủ lại dùng tiền thuế của dân để giải cứu các ngân hàng hoạt động kém hiệu quả. Tuy đây là động thái cần làm để ngăn chặn sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống tài chính trong nước nhưng nó cũng khiến không ít người bất bình, trong đó có cả Satoshi Nakamoto – cha đẻ của bitcoin (hiện vẫn chưa rõ đây là một người hay một nhóm người). Giọt nước tràn ly chính là cuộc đại khủng hoảng năm 2007-2008 với nhiều vụ bê bối, gian lận tài chính quy mô bị phanh phui. Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà bitcoin xuất hiện đúng vào thời kỳ này. Khối bitcoin nguyên thủy (genesis block) mà Satoshi khai phá vẫn còn lưu lại lời nhắn thể hiện lý do đằng sau sự ra đời của nó: “The Times 03/01/2009 Bộ trưởng tài chính trước quyết định giải cứu ngân hàng lần hai”, cũng chính là tít lớn bài báo tiêu điểm cùng ngày trên tờ The Times London.

Tít báo lớn đã đi vào lịch sử cryptocurrency

Bitcoin được tạo ra để giải quyết chính những vấn đề kể trên với niềm tin rằng một đồng tiền ưu việt không do bất cứ tổ chức nào kiểm soát, có mức lạm phát và phí giao dịch gần như bằng 0 trên toàn cầu sẽ phá thế thống trị của giới ngân hàng cũng như thay đổi toàn bộ hệ thống tài chính hiện nay. Thay vì chỉ gửi thông tin giao dịch đến một số máy chủ nhất định của các ngân hàng, blockchain tận dụng hàng triệu máy tính cá nhân trên internet để xử lý và lưu trữ chúng. Tất cả các giao dịch đều được ghi lại và xác nhận chéo giữa từng máy tính trong một hệ thống “sổ cái” minh bạch và an toàn.

Mỗi khi ai đó muốn chuyển bitcoin sang tài khoản khác, yêu cầu giao dịch đó sẽ được ghép thành khối (block) với một số giao dịch khác và được gửi tới tất cả các máy tính (hay còn gọi là các node) tham gia mạng lưới để chờ được xác thực. Các máy tính này xác thực giao dịch cùng trạng thái của người gửi (liệu đó có phải chủ nhân số tiền này không?) bằng cách chạy phần mềm giải các bài toán phức tạp được hệ thống tạo ra.

Động cơ của các máy tính xác nhận giao dịch (hay còn gọi là “máy đào”) này không gì khác chính là khai thác bitcoin. Các máy đào sẽ cạnh tranh với nhau để xác nhận giao dịch. Máy (hay nhóm máy) đầu tiên giải được block sẽ nhận “phần thưởng” là một lượng bitcoin nhất định.

Sau khi được xác nhận, các thông tin mỗi giao dịch sẽ được lưu lại thành một khối dữ liệu mới. Khối dữ liệu đó sẽ được thêm vào một chuỗi khối (blockchain) có sẵn, hay còn gọi là một cuốn sổ cái online mà mỗi máy tính tham gia vào mạng lưới đào đều nắm giữ một bản copy công khai (hãy tưởng tượng như một tài liệu share chung trên Google Docs) được cập nhật liên tục theo thời gian thực.

Mỗi khối lưu trữ thông tin giao dịch đều có liên kết với các khối liền trước nên toàn bộ chuỗi khối sẽ chứa đựng thông tin liền mạch xuyên suốt lịch sử giao dịch của chuỗi đó. Một khi đã được ghi lại trên chuỗi khối, thông tin giao dịch sẽ không thể bị xóa bỏ hay thay đổi. Blockchain đó cũng sẽ liên tục được cập nhật sao cho thông tin trên sổ cái của từng người trong mạng lưới đều giống hệt nhau nên máy tính nào cũng có thể xác nhận ai sở hữu bao nhiêu coin ở thời điểm bất kỳ.

Công nghệ phân tán dữ liệu phi tập trung này cũng khiến cho sự tồn tại của các tổ chức tài chính trung gian trở nên thừa thãi. Không chỉ thế, blockchain còn có tính bảo mật cao. Những vụ tấn công vào hệ thống dữ liệu tập trung (như của các ngân hàng) sẽ rất khó có thể thực hiện được đối với mạng lưới blockchain. Chẳng hạn, để hack thông tin trong một block cụ thể nào đó, hacker sẽ phải hack không chỉ block đó mà cả tất tật những block nằm trước nó, trên hàng triệu sổ cái trong mạng lưới cùng lúc.

Hệ thống blockchain được rải đều trên hàng triệu máy tính khắp thế giới nên cũng hầu như miễn nhiễm với tình trạng “sập” hay bị can thiệp, khống chế bởi một cá nhân hay tổ chức đơn lẻ. Nhìn chung, mạng lưới blockchain có độ phân tán càng cao thì tính bảo mật càng cao.

Blockchain và tiền điện tử

Blockchain đặc biệt phát huy thế mạnh của nó trong việc quản lý, mua bán các loại tài sản online mà phổ biến nhất hiện nay là đồng bitcoin.

Vì chỉ tồn tại với số lượng hữu hạn (21 triệu bitcoin) nhưng nhu cầu đầu tư vào bitcoin như một nguồn tích trữ tài sản thay thế vàng, ngoại tệ, cổ phiếu,… liên tục leo thang, giá bitcoin đã tăng phi mã kể từ đầu năm nay. Không chịu sự kiểm soát của chính phủ, không lạm phát và phải khai thác như vàng, đồng tiền này đang là nguồn cứu sống quốc gia siêu lạm phát Venezuela – nơi người dân hầu như chẳng mua nổi thứ gì với đồng nội tệ nhưng lại sở hữu số mỏ đào bitcoin lớn bậc nhất trên thế giới. Tuy nhiên, bitcoin cũng có một vấn đề tiến thoái lưỡng nan mà cộng đồng sở hữu nó vẫn đang tranh cãi về giải pháp xử lý.

Hiện tại, mạng lưới bitcoin chỉ có thể xử lý 7 giao dịch mỗi giây, quá khiêm tốn so với mức 47.000 giao dịch mà mạng lưới VISA có thể đạt tới. Lý do là bởi cha đẻ bitcoin đã quy ước kích thước khối là 1MB để bất cứ ai cũng có thể tham gia đào, giúp cho hệ thống bitcoin được đúng chất là “phi tập trung”, khi việc khai thác nằm trong tay tất cả mọi người.

Thế nhưng chính kích cỡ này đã giới hạn khả năng đáp ứng đủ nhu cầu giao dịch không ngừng tăng của người dùng cá nhân và doanh nghiệp. Khi nhu cầu tăng cao nhưng kích thước khối không tăng theo, hệ thống bitcoin sẽ rơi vào tình trạng tắc nghẽn do có quá nhiều giao dịch chờ xử lý; chi phí giao dịch cũng sẽ bị đội lên cao. Cách duy nhất để tăng kích thước khối là tiến hành chia tách (hard fork) bitcoin thành đồng tiền mới trên chuỗi khối mới (như đồng Bitcoin Cash với kích thước block lớn hơn vừa ra đời vào tháng 8 năm nay). Điều này đồng nghĩa với việc sức mạnh điện toán phải sử dụng để đào bitcoin cũng sẽ tăng, dẫn đến xu hướng tập trung, bành trướng hóa các mỏ đào, bởi chỉ những mỏ có vốn và nguồn lực đủ lớn mới có thể tham gia. Viễn cảnh tiếp theo sẽ là mạng lưới bitcoin rơi vào vòng chi phối của một nhóm thiểu số và dễ hứng chịu các nguy cơ bị tấn công, đi ngược lại hoàn toàn lẽ tồn tại của nó.

Tin tốt là thị trường cryptocurrency đã có những đồng tiền với kích cỡ block linh hoạt như Ether (ETH), đồng tiền được đánh giá là có giá trị nội tại hơn hẳn bitcoin, bởi Ether không chỉ đơn giản là một đồng tiền ảo mà còn là huyết mạch của nền tảng Ethereum – cái tên sáng giá bậc nhất trong thế giới blockchain hiện nay.

Ai đang đi đầu về Blockchain?

Nhiều ý kiến cho rằng một trong những lý do khiến việc ứng dụng blockchain chưa trở nên phổ cập chính là vì nó còn quá mới và khó tiếp nhận. Trên thực tế, chỉ một nhóm nhỏ chuyên gia mới có thể thiết kế ra những công cụ và thư viện cho các nhà phát triển xây dựng ứng dụng dựa trên. Theo James Prestwich, CEO của startup blockchain Storj, cũng giống như cách trí tuệ nhân tạo có thể được “outsource” qua các dịch vụ sẵn có, hầu hết các lập trình viên sẽ sử dụng những nền tảng, thư viện sẵn có để tạo sản phẩm riêng mà không cần chuyên môn quá sâu về blockchain.

Công ty đang đi đầu về kiến tạo hạ tầng hiện nay là Ethereum. Trước khi Ethereum xuất hiện, các ứng dụng blockchain chỉ được thiết kế để thực hiện được một số lượng hạn chế các tác vụ nhất định, chẳng hạn như bitcoin hay nhiều loại tiền điện tử vốn chỉ hoạt động như một phương tiện thay thế tiền giấy. Để tạo ra các ứng dụng blockchain mới, nhà phát triển hoặc phải mở rộng thêm các tính năng của bitcoin và các ứng dụng sẵn có (rất phức tạp và tốn thời gian), hoặc phải tự xây dựng ứng dụng mới với chuỗi khối mới đi kèm. Sớm nhận ra bất cập này, nhà sáng lập Ethereum Vitalik Buterin có hướng tiếp cận đột phá hơn.

Nền tảng Ethereum cho phép các nhà phát triển xây dựng những ứng dụng phi tập trung (Decentralized Applications – DApp) như mạng xã hội, dịch vụ lưu trữ, ứng dụng dự báo thị trường, giao dịch tài chính, bất động sản, hợp đồng thông minh,… một cách dễ dàng và hiệu quả bằng ngôn ngữ lập trình Solidity hay các ngôn ngữ thông dụng hơn như Java, C++, Python,… Thay vì phải tự tạo chuỗi khối mới cho từng ứng dụng mới, họ có thể thiết kế hàng ngàn ứng dụng trên cùng một nền tảng duy nhất, thậm chí có thể biến những ứng dụng từ tập trung sang thành phi tập trung để hưởng trọn những lợi ích mà công nghệ blockchain mang lại.

Với Ethereum, các nhà phát triển không dùng bitcoin mà dùng đồng Ether (có thể đào và mua bán tương tự như bitcoin) để chi trả cho các dịch vụ trên nền tảng blockchain này. Tính đến nay, hơn 80 tổ chức, doanh nghiệp lớn bao gồm cả Toyota, Microsoft, Intel, Samsung, JP Morgan Chase,… đã cùng đứng ra thành lập liên minh Enterprise Ethereum Alliance nhằm xác định trật tự tài chính mới cho thế giới trong tương lai. Các thành viên trong liên minh sẽ cùng hợp tác phát triển phần mềm doanh nghiệp trên nền tảng Ethereum.

Những ứng dụng khác của công nghệ Blockchain

Mấu chốt của blockchain là “distributed” và “decentralized” – mạng dữ liệu phân tán tận dụng sức mạnh của mạng lưới máy tính tham gia để khiến các tác vụ từng tốn kém và thiếu hiệu quả dưới sự vận hành của các bên trung gian hay bên nắm quyền kiểm soát trở nên nhanh chóng, tiết kiệm và dân chủ hơn. Với sự ra đời của nền tảng blockchain Ethereum, công nghệ này dự kiến có thể tạo nên một làn sóng khai phá hàng trăm lĩnh vực vốn phụ thuộc vào các đơn vị trung gian như ngân hàng, bảo hiểm, pháp lý, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ công,… Phạm vi bài viết chỉ có thể điểm qua một vài ứng dụng nổi bật như dưới đây.

Hợp đồng thông minh

Hợp đồng thông minh (smart contract) là những bản hợp đồng số được viết bằng code trên nền tảng blockchain, có thể vận hành tự động và cho phép các bên tham gia trao đổi tài sản ảo, dịch vụ, cổ phiếu,… một cách minh bạch mà không cần đến người hay dịch vụ trung gian làm chứng.

Vì là chương trình được cài sẵn nên hợp động thông minh có thể tự thực thi mọi thứ khi các điều kiện trong đó đã đạt đủ. Chẳng hạn nếu bạn thuê căn hộ của tôi và trả bằng một loại tiền ảo, bạn sẽ nhận được một hóa đơn giao kèo online trong đó ghi rõ chỉ khi bạn gửi tiền thì tôi mới đưa bạn mã khóa mở cửa. Như vậy, nếu tôi hoặc bạn có trót gửi mã khóa hay tiền trước ngày giao kèo thì hợp đồng sẽ tự động giữ lại mã khóa/tiền và chuyển cho hai bên vào đúng ngày hẹn. Sau khi mọi thứ được tiến hành xong xuôi, hợp đồng sẽ tự hủy, và code trong đó cũng không thể bị bất cứ bên nào sửa đổi mà bên còn lại không được biết. Hợp đồng thông minh có thể được sử dụng trong tất cả các dịch vụ như bảo hiểm, thanh toán, vay nợ, pháp lý,… Những thương vụ lớn với hàng mớ hóa đơn, giấy tờ, các bên trọng tài cùng thời gian xử lý kéo dài có thể hoàn toàn biến mất với các hợp đồng tự động trong tương lai.

Điện toán đám mây phi tập trung.

Storj – startup đến từ Atlanta Tech Village, Mỹ đã bắt đầu nổi lên từ giữa năm nay với mô hình kinh doanh chưa ai từng nghĩ đến: trở thành Airbnb của ngành điện toán đám mây.

Storj cho rằng mô hình lưu trữ đám mây trên máy chủ tập trung của các ông lớn như Google, Amazon, Microsoft, Dropbox,… là đắt đỏ, lỗi thời và thiếu bảo mật. Do dữ liệu được tập trung hết tại máy chủ của các công ty này nên bạn có nguy cơ mất dữ liệu cao nếu máy chủ của họ bị hack. Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn có thể lưu trữ dữ liệu giá rẻ, tốc độ cao trong “kho chứa” còn thừa của các máy tính trên toàn cầu một cách an toàn?

Dựa trên công nghệ blockchain, startup này tạo ra một nền tảng giúp người dùng kiếm tiền qua việc…cho thuê dung lượng ổ cứng và băng thông còn thừa và “rao” chúng cho các bên có nhu cầu. Đổi lại, bên thuê cloud cũng được hưởng dịch vụ không chỉ rẻ hơn mà còn an toàn và có tốc độ download nhanh hơn. Lý do là bởi các file sẽ được mã hóa (chỉ chủ nhân mới có mã mở) và chia thành nhiều mảnh nhỏ để phân tán lên kho chứa của nhiều “chủ nhà” khác nhau; không cá nhân hay công ty đơn lẻ nào có thể truy cập toàn bộ file hay khống chế việc download. File hoàn chỉnh được download cùng lúc từ nhiều kho chứa khác nhau nên tốc độ sẽ cao hơn; nó cũng sẽ được ghép từ các mảnh nhỏ thành nguyên bản khi bạn download từ cloud về. Với cam kết tốc độ download nhanh gấp 10 lần cùng chi phí chỉ bằng 50% dịch vụ cloud thông thường, Storj đã thu hút được 18.000 người dùng và huy động được 30 triệu USD qua việc phát hành đồng tiền ảo STORJ qua Initial Coin Offering (ICO).

Hệ thống lưới điện vi mô

Chúng ta vẫn quen với các lưới điện truyền thống dẫn năng lượng từ nhà máy thủy điện, nhiệt điện,… về các khu dân cư. Tuy nhiên, hệ thống lưới điện này có nguy cơ gặp rủi ro trong trường hợp bão lũ, động đất,… xảy ra và đường dẫn điện bị cắt đứt.

Brooklyn Microgrid (BMG), dự án lưới điện thông minh do startup LO3 Energy thực hiện tại Brooklyn, New York, Mỹ đang thử nghiệm một giải pháp hết sức thú vị: thiết lập các lưới điện vi mô với nguồn năng lượng sạch được tạo ra ngay trong khu vực dân cư bạn sinh sống.

Mô hình hệ thống lưới điện vi mô BMG

Để làm được điều này, BMG huy động các hộ dân cư sử dụng tấm pin mặt trời nhưng không tiêu thụ hết điện năng những tấm pin này phát ra (nhất là vào mùa hè) chuyển bớt phần năng lượng dư thừa họ tích trữ vào một lưới điện vi mô để bán cho các hộ trong vùng qua một nền tảng blockchain. Những hộ gia đình muốn dùng năng lượng sạch giá rẻ nhưng chưa có điều kiện lắp pin mặt trời có thể chọn mua nguồn cung ứng từ chính các hộ có nguồn điện dư thừa này.

Thao tác này được thực hiện rất nhanh gọn qua một ứng dụng smartphone cho phép hoạch định trước số tiền điện có thể trả và “đấu giá” chọn nhà cung cấp. Công-tơ điện gắn liền với blockchain của BMG cũng sẽ giúp họ thanh toán hóa đơn một cách tự động và minh bạch.

Như vậy, khi gia vào lưới điện BMG, các hộ gia đình có toàn quyền lựa chọn nguồn cung điện năng (từ lưới điện vi mô hay lưới điện truyền thống), quản lý ngân sách cũng như có sẵn nguồn điện dự phòng trong vùng khi thiên tai ập đến.

Những ứng dụng như lưới điện vi mô này cũng một lần nữa củng cố thêm tiềm năng đột phá nền kinh tế chia sẻ – mô hình mà Uber và Airbnb vốn tự hào đi đầu nay có thể áp dụng với cả những dịch vụ không ai ngờ đến.

Mở rộng thị trường vốn cho các startup công nghệ

Thông thường, để gọi vốn, các startup hiện nay chỉ có hai lựa chọn chính là tìm nguồn đầu tư mạo hiểm (VC) hoặc lên sàn chứng khoán (IPO). Nếu như IPO thường chỉ dành cho những công ty đã tương đối “trưởng thành”, các quỹ đầu tư mạo hiểm thì luôn khá khắt khe trong chuyện rót vốn, nhiều startup với ý tưởng, vận hành tốt nhưng chưa có nguồn doanh thu ổn định hay đội ngũ mạnh vẫn chỉ nhận được những cái lắc đầu của giới đầu tư. Một hướng đi mới cho các startup công nghệ, đặc biệt là các startup sản phẩm ứng dụng blockchain chính là ICO – phát hành đồng tiền số của riêng mình để bán hoặc tặng (một số startup dùng đồng tiền riêng làm động lực thúc đẩy người dùng sử dụng sản phẩm của mình) cho những người ủng hộ tầm nhìn của dự án mà không phải phân chia cổ phần như với quỹ đầu tư. Hình thức gọi vốn này cũng gần giống với crowdfunding nhưng khác ở chỗ thông qua việc mua bán coin, những người ủng hộ dự án startup có thể kỳ vọng thu về lợi nhuận lớn khi công ty tăng trưởng tốt và đồng tiền lên giá.

Chính động lực này đã tạo ra một thị trường vốn đang ngày càng sôi động trong giới đầu tư tiền điện tử những tháng qua. Bên cạnh những câu chuyện giàu lên chóng vánh sau một đêm được cộng đồng cryptocurrency truyền tai nhau, những startup gọi được vốn khủng chỉ sau một thời gian ngắn mở bán coin như Ethereum, TenX, Filecoin, Kik, Kyber Network,… đã xuất hiện khắp các mặt báo. Rõ ràng, ICO đang mở thêm một dòng vốn dồi dào cho không ít công ty đột phá về blockchain, khi mà chưa nhiều quỹ đầu tư lớn thực sự mặn mà với lĩnh vực mới mẻ này. Tuy vậy, sự dễ dãi của ICO cũng tạo cơ hội cho không ít startup tiến hành ICO để lừa tiền đầu tư, khiến dư luận có ấn tượng xấu với cả các ICO chân chính. Theo nhận định từ nhiều chuyên gia, trong đó có cả founder Ethereum Vitalik Butterin và chủ tịch quỹ đầu tư Interpid (Singapore) Zach Piester, khoảng 90% các ICO hiện nay đều là những dự án lừa đảo hoặc thổi phồng công nghệ.

Các ứng dụng khác

Ngoài hợp đồng thông minh, điện toán đám mây, huy động vốn,…, blockchain còn được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như bầu cử trực tuyến (tiên phong là đảng Liberal Alliance của Đan Mạch với hệ thống bỏ phiếu blockchain đầu tiên trên thế giới), quản lý tài sản và chuỗi cung ứng (startup tiêu biểu: Everledger, Hyperledger), thanh toán quốc tế (Circle, Abra), dự đoán thị trường và sự kiện tương lai (Augur, Gnosis), mạng internet phi tập trung (Blockstack, IPFS), gọi vốn cộng đồng (WeiFund), chống hàng giả (BlockVerify), mạng xã hội (Steemit),…

Không phủ nhận một số ứng dụng của blockchain hiện còn nhiều yếu điểm chưa thể giải quyết tức thời nhưng nếu chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực để đánh giá nó thì kết luận đưa ra sẽ rất thiếu công bằng. Nhìn một cách tích cực về công nghệ này, những khó khăn, thất bại hiện thời rất có thể sẽ mở đường cho những sản phẩm khả thi hơn trong tương lai, đưa blockchain tiến gần hơn tới kỳ vọng trở thành “the new internet” của những thập kỷ sắp tới

Tính toán dùng công nghệ blockchain để chống nạn buôn bán trẻ em của Liên Hợp Quốc

Blockchain đã được Liên Hiệp Quốc sử dụng để phòng chống nạn buôn bán trẻ em .

Liên Hiệp Quốc cũng đang mở rộng những chương trình thử nghiệm sổ cái phân phối của mình, từ các chương trình cung cấp thực phẩm và viện trợ nhân đạo dành cho người tị nạn ở Trung Đông cho đến một hệ thống nhận dạng công nghệ cao nhắm đến mục tiêu hạn chế nạn buôn bán trẻ em.

Trẻ em không có giấy khai sinh có thể đặc biệt “dễ bị tổn thương” trước những kẻ buôn người, vì thế Liên Hiệp Quốc đang hợp tác với mạng lưới nhận dạng thế giới để tạo ra một hệ thống nhận dạng dựa trên blockchain dành cho những đứa trẻ không có giấy tờ tùy thân. Theo ước tính của Liên Hiệp Quốc, gần phân nửa trẻ em trên thế giới dưới 5 tuổi hiện không có giấy khai sinh.

“Một vài quốc gia đang phát triển đang chủ động xem xét những cách hiệu quả hơn để ngăn nạn buôn bán trẻ em. Sự nhận dạng luôn ở trung tâm của giải pháp này”, Mariana Dahan, CEO của WIN, phát biểu trong một cuộc họp báo. Chương trình thử nghiệm này sẽ bắt đầu ở Moldova, một trong những điểm nóng của nạn buôn người ở châu Âu. Trung tâm của Tổ chức di cư quốc tế ở Moldova đã giúp cung cấp chỗ ở cho hơn 166 nạn nhân trẻ em từ năm 2001 đến 2008, bên cạnh hàng ngàn người trưởng thành là “con mồi” của những kẻ buôn người.

“Là một đứa trẻ nghèo lớn lên ở Moldova và phát hiện ra mình đang sống trên đường phố khi còn rất nhỏ, tôi biết rằng không được bảo vệ, đói ăn, nguy hiểm luôn rình rập là như thế nào. Chung tay nhau, chúng ta có thể giúp chính phủ Moldova giải quyết một trong những tội ác lớn nhất chống lại nhân loại: buôn người”, Dahan viết trên Facebook.

Hiện có nhiều công ty, như 2 startup Civic và Blockstack, đang xem xét những cách mà các hệ thống nhận dạng kĩ thuật số có thể giúp ngăn chặn tội ác lẫn thủ tục hành chính nhiêu khê. Những tấm căn cước kĩ thuật số này hầu như không thể làm giả. Chúng có thể được kết nối thường xuyên với các dữ liệu sinh trắc học, như dấu vân tay. Đó là cách mà chương trình thử nghiệm nhân đạo của Liên Hiệp Quốc đã làm, bằng cách nối thẻ căn cước dựa trên blockchain của người tị nạn với một máy quét mắt để bảo rằng sự trợ giúp đến đúng người mà họ dự định giúp đỡ.

Trong khi đó, ở Ấn Độ, hệ thống nhận dạng Aadhaar dựa trên blockchain đang vượt qua những thách thức liên quan tới những khoảng cách về tình trạng biết chữ, sự phân bố dân cư ở nông thôn và các nguồn dữ liệu đa dạng. Quỹ Decentralized Identity Foundation, được thành lập hồi đầu năm nay, cũng có sự góp mặt của những gã khổng lồ công nghệ như Microsoft và IBM. Tuy nhiên, Sheila Warren, người đứng đầu bộ phận blockchain và công nghệ sổ cái phân phối của Diễn đàn kinh tế thế giới, vẫn nghĩ rằng sẽ mất vài năm để loại công nghệ blockchain mới mẻ này đi từ thử nghiệm sang các ứng dụng thân thiện với người dùng rộng rãi hơn.

“Tôi cảm thấy rất tin tưởng rằng chúng ta sẽ thấy công nghệ blockchain ở khắp mọi nơi. Cho dù bạn có đang dùng nó để bảo đảm rằng lao động trẻ em không được sử dụng trong quá trình sản xuất hàng hóa, giao hàng, bán hàng, đào kim cương, hay bất kì thứ gì mà bạn có thể gọi là một chuỗi cung cấp, thì hiện cũng có nhiều ứng dụng của công nghệ này trong quyền con người”, Warren nói với thời báo IBT.

Everledger, một startup chuyên về blockchain ở Luân Đôn của nữ sáng lập Leanne Kemp, hiện đã có một mạng lưới blockchain theo dấu hơn 1,6 triệu viên kim cương khi chúng được di chuyển từ nước này sang nước khác. Các hệ thống này hoạt động tốt nhất đối với những người dùng và sản phẩm có các đặc điểm duy nhất. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hệ thống này của công ty WIN sẽ vượt qua những thách thức “có một không hai” trong quá trình làm việc với trẻ em như thế nào, vì có lẽ trẻ con sẽ không thể nhớ nổi các khóa riêng tư (private key) hay biết cách đồng bộ hóa tấm căn cước kĩ thuật số với một chiếc điện thoại di động.

Những công cụ nhận dạng có thể giúp cho các nạn nhân bị cô lập vì lo lắng về sự đáng tin trong câu chuyện của họ hay các rào cản ngôn ngữ trở nên tự tin. Các hệ thống blockchain cũng có thể làm rõ những mẩu chuyện có vấn đề trước khi bất kì ai chính thức báo cáo chúng. Công ty tư vấn Grant Thornton đã xuất bản một danh sách chi tiết về các yêu tố thường có tương quan với những hoạt động buôn người, trong đó có thói quen đi lại và phương thức thanh toán. Đầu tháng này, tòa thánh Vatican công khai khuyến khích các cơ quan thực thi luật pháp tìm hiểu nhiều hơn về các đồng tiền mã hóa để những kẻ buôn người sẽ không thể che giấu hành vi của chúng thông qua những đồng tiền kĩ thuật số như bitcoin.

Tổ chức lao động quốc tế ước tính nguồn lao động bị ép buộc hàng năm mang lại 150 tỉ USD lợi nhuận bất hợp pháp, bằng cách bóc lột 21 triệu người đang bị bắt làm nô lệ trên toàn thế giới, mà hàng triệu trong số đó là trẻ em.

Khi nói đến trẻ em, một hệ thống nhận dạng dựa trên blockchain có thể giúp tự động báo cáo các chuyển động của chúng từ biên giới sang biên giới khác, ngay cả nếu chúng quá nhỏ không thể tự báo động được. “Cộng đồng blockchain hiện có cơ hội trở thành một tài nguyên vô giá với Liên Hiệp Quốc và các đối tác của chúng ta, vì những ứng dụng sáng tạo, có tác động lớn có thể làm tăng tốc các phản ứng nhân đạo của chúng ta”, Salem Avan, giám đốc phụ trách dịch vụ toàn cầu của UN-OICT, phát biểu.

Nguồn:công ty thiết kế in ấn

About bảo bao

Check Also

Giới thiệu công ty chuyên in ấn thiết kế Mộc Dương chuyên nghiệp

Mục chính1 Giới thiệu công ty chuyên in ấn thiết kế Mộc Dương chuyên nghiệp2 …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *